Στόχος φορολόγησης και τα Ομαδικά Συμβόλαια

10
της Δήμητρας Καζάντζα.

Σε μέτρα-σπασμωδικές κινήσεις, με αβέβαιη μελλοντική ωφέλεια, αν όχι με δραματικές συνέπειες,  προχωρά η κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να αυξήσει τα δημόσια έσοδα. Μία τέτοια κίνηση, στα πλαίσια των επικείμενων φορολογικών μέτρων, είναι και η πρόθεσή της να φορολογήσει ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες τις εισφορές εργοδότη που καταβάλλονται στο πλαίσιο ενός ομαδικού συμβολαίου σύνταξης/αποταμίευσης.
Η πρόθεση αυτή έχει προκαλέσει την αντίδραση της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος, της ΟΑΣΕ, του ΕΕΑ και της ΓΣΕΒΕΕ, που βλέπουν, όπως όλοι μας, άλλωστε, ότι ένα τέτοιο μέτρο, ακόμα κι αν έχει κάποια βραχυπρόθεσμη (και αυτή αμφισβητούμενη) ωφέλεια, μακροχρόνια θα στραγγαλίσει ακόμα περισσότερο την κοινωνία, που ήδη βρίσκεται στον …αναπνευστήρα.

ΟΑΣΕ: Παράνομο και προκλητικό το μέτρο

Η πρώτη δημοσιοποιημένη αντίδραση ήρθε από την ΟΑΣΕ, η οποία με δελτίο τύπου, στις 30/10/12, ζητάει την ακύρωση οποιουδήποτε τέτοιου σχεδίου, χαρακτηρίζοντας το μέτρο «παράνομο και προκλητικό, διότι τα ποσά των ασφαλίστρων που πληρώνονται από την επιχείρηση για τον κάθε υπάλληλό της έχουν ήδη φορολογηθεί σαν έσοδα της επιχείρησης. Είναι αδιανόητο, λοιπόν, να ξαναφορολογηθούν και σαν εισόδημα του ασφαλισμένου-εργαζόμενου. Εκτός αν η κίνηση αυτή  αποσκοπεί στην αλλαγή του τρόπου φορολόγησης και στην, για μια ακόμη φορά, μετακύλιση του κόστους των επιχειρήσεων στους ασφαλισμένους- εργαζόμενους».

Η ΟΑΣΕ επισημαίνει, επίσης, ότι το μέτρο «θα έχει ως αποτέλεσμα την ακύρωση πολλών Ομαδικών συμβολαίων και τη συρρίκνωση του κλάδου Ομαδικών Ζωής, με επακόλουθο την απώλεια θέσεων εργασίας και την απώλεια των εσόδων των εταιρειών και των Ταμείων μας». 
ΕΑΕΕ: Αντιδρά και προτείνει

Την ίδια μέρα η ΕΑΕΕ απηύθυνε επιστολή στον Υφυπουργό Οικονομικών, κ. Γ. Μαυραγάνη, στην οποία τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι «μία τέτοια φορολογική ρύθμιση θα είχε προφανώς καταστροφικές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα του κλάδου ομαδικών προγραμμάτων σύνταξης/αποταμίευσης, με περαιτέρω αρνητικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία και κοινωνία», αφού, όπως επισημαίνει η ΕΑΕΕ: «αγνοεί την υφιστάμενη οικονομική συγκυρία, υπό το βάρος της οποίας το συνταξιοδοτικό εισόδημα των Ελλήνων πολιτών περικόπτεται προοδευτικά, καθιστώντας πλέον επιτακτική την ανάγκη προσφυγής σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησής του. έρχεται σε αντίθεση με παγιωμένες ευρωπαϊκές πολιτικές, που συνίστανται στη λήψη συγκροτημένων μέτρων ενίσχυσης της ιδιωτικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης μέσω ισχυρών φορολογικών κινήτρων. προσκρούει στη συνταγματική αρχή νομιμότητας του φόρου και στερείται κάθε νόμιμου ερείσματος. αγνοεί την ιδιομορφία των ομαδικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων συνταξιοδότησης/αποταμίευσης, η οποία οδηγεί σε εντελώς διαφορετική φορολογική μεταχείρισή τους από την προτεινόμενη».  

Παράλληλα, στην ίδια επιστολή, η ΕΑΕΕ ζητούσε συνάντηση με τον υφυπουργό, για να του εκθέσει εκτενώς της θέσεις της.
Στις 13 Νοεμβρίου και μετά τη συνάντηση με τον κ. Μαυραγάνη, η ΕΑΕΕ υποβάλλει στον κ. Υφυπουργό ενδεικτικό σχέδιο διάταξης για την αυτοτελή φορολόγηση των δικαιούχων ασφαλίσματος (εφάπαξ ή περιοδικών καταβολών) από ομαδικά ασφαλιστήρια συμβόλαια αποταμίευσης/σύνταξης, που είναι, όπως σημειώνει, στο πνεύμα της ευρωπαϊκής πρακτικής. Επίσης, επισυνάπτει κατάσταση με τη φορολογική μεταχείριση αντίστοιχων προγραμμάτων στην Ευρώπη.

Πιο συγκεκριμένα, το ενδεικτικό σχέδιο διάταξης της ΕΑΕΕ έχει ως εξής: 
«Α. Προτείνεται να προστεθεί ρύθμιση, είτε με τη μορφή διάταξης σε άρθρο του υπό κατάθεση φορολογικού σχεδίου νόμου που θα αφορά αποκλειστικά στον καθορισμό των αυτοτελώς φορολογούμενων εισοδημάτων είτε ως αυτοτελές άρθρο του εν λόγω σχεδίου, ως εξής:
1.Στο ποσό του ασφαλίσματος που καταβάλλεται κατά τη στιγμή θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος του εργαζομένου από το φορέα κύριας ασφάλισης ή με τη συμπλήρωση τουλάχιστον του 60ού έτους ηλικίας του, ενεργείται παρακράτηση φόρου με συντελεστή 8%, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στα ασφάλιστρα που έχει καταβάλει υπέρ αυτού η επιχείρηση, στο πλαίσιο ομαδικής ασφάλισης ζωής του εργατοϋπαλληλικού προσωπικού της. Με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση του δικαιούχου για το εισόδημα αυτό.
Ως ασφάλιση ζωής κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου, νοείται η ασφάλιση που συνίσταται στη χορήγηση εφάπαξ ποσού ή περιοδικά καταβαλλόμενης παροχής σε χρήμα.
Σε περίπτωση είσπραξης από τον εργαζόμενο ποσού πρόωρης εξαγοράς, πριν συντρέξουν οι ως άνω προβλεπόμενες 
προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ή ηλικίας, στο ποσό αυτό, κατά το μέρος που αντιστοιχεί σε ασφάλιστρα που έχουν καταβληθεί από την επιχείρηση, ενεργείται παρακράτηση φόρου με συντελεστή 15%, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης του δικαιούχου για το εισόδημα αυτό 1.
Η υπεραπόδοση των επενδύσεων των μαθηματικών αποθεμάτων, που σχηματίζονται με τις διατάξεις του ν.δ.400/70 (ΦΕΚ Α΄-22) για ασφαλίσεις ζωής, για την οποία έχει ήδη ενεργηθεί παρακράτηση φόρου από την καταβάλλουσα ασφαλιστική εταιρεία, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, δεν φορολογείται ως ασφάλισμα κατά τις διατάξεις του παρόντος.
Οι ως άνω διατάξεις εφαρμόζονται σε καταβολές ασφαλισμάτων που πραγματοποιούνται ένα μήνα μετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου και εφεξής.
Β. Από το υπό κατάθεση φορολογικό σχέδιο νόμου θα πρέπει να απαλειφθεί κάθε διάταξη που προβλέπει έστω και εμμέσως τη φορολόγηση των καταβαλλόμενων από την επιχείρηση ασφαλίστρων ως εισοδήματος από μισθωτές υπηρεσίες του εργαζομένου, προβλέποντας δυνατότητα της επιχείρησης να εκπίπτει πλήρως από τα ακαθάριστα έσοδά της τα καταβαλλόμενα ποσά.
1.Θα πρέπει να εξετασθεί επιπλέον, για κοινωνικούς λόγους, η δυνατότητα μείωσης του προβλεπόμενου φορολογικού συντελεστή 15% στο ήμισυ, σε περίπτωση λήψης του ασφαλίσματος λόγω ολικής ανικανότητας ή σοβαρών ασθενειών».

Σφοδρή η αντίδραση από ΕΕΑ και ΓΣΕΒΕΕ
Στις αντιδράσεις της ΕΑΕΕ και της ΟΑΣΕ προστέθηκαν και εκείνες του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών, Εμπόρων Ελλάδος. 

«Η πρακτική των ομαδικών ασφαλίσεων του προσωπικού, είτε αφορούσε ασφάλιση υγείας είτε συνταξιοδοτικά προγράμματα, ακολουθήθηκε από αρκετές επιχειρήσεις τα προηγούμενα χρόνια σαν μία παροχή προς τους εργαζομένους, που λειτουργούσε συμπληρωματικά στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Αυτή η δαπάνη εξέπιπτε από τα έξοδα της επιχείρησης, δεν φορολογούταν ως εισόδημα για τον εργαζόμενο, είχε όμως σημαντική προστιθέμενη αξία για την ιατροφαρμακευτική κάλυψη και τη συνταξιοδοτική προοπτική του», επισημαίνει σε επιστολή που απηύθυνε στον Υφυπουργό Οικονομικών η ΓΣΕΒΕΕ, στις 21 Νοεμβρίου, προσθέτοντας: «Σήμερα, που οι συνταξιοδοτικές προοπτικές των εργαζομένων επιδεινώνονται και η ιατροφαρμακευτική τους κάλυψη δοκιμάζεται και συρρικνώνεται, οι παροχές της ομαδικής ασφάλισης είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίες για τους εργαζομένους. 
»Αυτήν την πραγματικότητα δείχνει να αγνοεί το σχεδιαζόμενο ταμειακό μέτρο του Υπουργείου Οικονομικών για φορολόγηση των ασφαλίστρων, που καταβάλλονται από τον εργοδότη σε ομαδικά ασφαλιστικά προγράμματα εργαζομένων, ως εισόδημα του μισθωτού. Μία τέτοια φορολογική ρύθμιση θα έχει αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, καθώς κανείς εργαζόμενος δεν θα δεχτεί να φορολογείται σήμερα για μία «συνταξιοδοτική» παροχή που μπορεί να εισπράξει κάποια στιγμή στο μέλλον. Επιπλέον, η φορολόγηση των ομαδικών ασφαλιστηρίων όχι μόνο θα λειτουργήσει ως αντικίνητρο για τη χρησιμοποίησή τους, αλλά θα οδηγήσει και σε περαιτέρω επιβάρυνση του δημόσιου συστήματος υγείας και σε αυξητικές πιέσεις στη δημόσια δαπάνη υγείας, κατά παράβαση και της ευρωπαϊκής πρακτικής».

Το ΕΕΑ, με δελτίο τύπου-διαμαρτυρία, στις 22 Νοεμβρίου, «εκφράζει την εντονότατη ανησυχία και αγωνία των χιλιάδων μελών του που δραστηριοποιούνται σήμερα στο χώρο της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, την οποία έχει πυροδοτήσει η συγκεκριμένη φημολογία».
Όπως αναφέρει το ΕΕΑ: «Είναι προφανές ότι το σκοπούμενο ταμειακό μέτρο αγνοεί παντελώς τη σημερινή αδιέξοδο κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο  Έλληνας πολίτης, ερχόμενος αντιμέτωπος με συνεχείς μειώσεις της σύνταξής του και την ανάγκη του για εναλλακτικές λύσεις, προσφερόμενες από το χώρο της ιδιωτικής ασφάλισης. 
»Είναι, επίσης, προφανές ότι οι επίμαχες ρυθμίσεις θα συρρικνώσουν την αγορά, ενώ θα αφανίσουν και τον κλάδο των ομαδικών ασφαλίσεων ζωής, αποστερώντας σημαντικά έσοδα από το μικρομεσαίο ασφαλιστικό διαμεσολαβητή, ο οποίος τη δεδομένη χρονική συγκυρία δοκιμάζεται σκληρά, παλεύοντας για την επαγγελματική του επιβίωση».
Το ΕΕΑ ζητά από την Πολιτεία «να διατηρήσει τα υφιστάμενα φορολογικά κίνητρα και να προβλεφθεί, όσον αφορά στα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα και στη βάση της υφισταμένης ευρωπαϊκής πρακτικής, η αυτοτελής φορολόγηση του ασφαλίσματος που θα λάβει ο εργαζόμενος κατά το στάδιο καταβολής του, αντί της άδικης ετήσιας φορολόγησής του που φαίνεται να προωθείται».
Κλείνοντας, το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών υπογραμμίζει την ανάγκη «να ληφθούν, σήμερα περισσότερο από ποτέ, αναπτυξιακά μέτρα για το χώρο της ιδιωτικής ασφάλισης, καθώς αποτελεί έναν κλάδο της οικονομίας που έχει τη δυναμική να συμβάλει στη σταθεροποίηση της εθνικής οικονομίας και να βοηθήσει ουσιαστικά στα διαρθρωτικά προβλήματα του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας, κατά το μοντέλο των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών».

Το ζήτημα της φορολόγησης των ομαδικών συμβολαίων, αλλά και όλα τα υπόλοιπα φορολογικά μέτρα εγείρουν θεμελιώδη ερωτήματα, πάνω στα οποία οι κυβερνητικοί παράγοντες θα πρέπει να προβληματιστούν σοβαρά: 
l Θέλουμε να δώσουμε προοπτική στο όλο και επιδεινούμενο συνταξιοδοτικό πρόβλημα;
l Θέλουμε να σηκώσουμε κάποια βάρη από τον υπέρμετρα επιβαρημένο δημόσιο τομέα; 
l Και, κυρίως, θέλουμε πραγματικά να δώσουμε αναπτυξιακή πνοή και να βγάλουμε τη χώρα από τον αναπνευστήρα; 
Αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε τα όποια μέτρα θα πρέπει να βλέπουν μακριά. Θα πρέπει να εξετάζονται με προσοχή οι επιπτώσεις και η όποια ωφέλειά τους και να μη γίνονται σπασμωδικές κινήσεις, υπό το κράτος του πανικού. Ετούτος ο λαός δεν αντέχει ούτε άλλα βάρη ούτε πειραματισμούς του ποδαριού.