Πεδίο Βoλής η Ασφάλιση Στόλων Αυτοκινήτων

8
Της Δήμητρας Καζάντζα

Ένα ενδιαφέρον εγχειρίδιο με τίτλο «Ένα Βασικό Πρόγραμμα Ασφαλείας για Στόλους Αυτοκινήτων», γραμμένο από τον κ. Νίκο Αδαμαντιάδη, 32 χρόνια πριν, 
ανακαλύψαμε στην πλούσια βιβλιοθήκη του περιοδικού μας. 
Το εγχειρίδιο αυτό μας κίνησε το ενδιαφέρον να δούμε πώς λειτουργεί η ασφάλιση στόλων σήμερα, τι ιδιαιτερότητες έχει, τι πλεονεκτήματα και τι μειονεκτήματα, πόσο έχει επηρεαστεί από την κρίση και αν είναι ένας ελκυστικός κλάδος για τις εταιρείες. 
Ταυτόχρονα, θελήσαμε να δούμε αν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη “προετοιμασία” από πλευράς ασφαλιζόμενης επιχείρησης, ασφαλιστικής εταιρείας, διαμεσολαβητή, που να εξασφαλίζουν το επιθυμητό για όλες τις πλευρές αποτέλεσμα (εδώ …οι επιρροές από το εγχειρίδιο Αδαμαντιάδη ήταν σαφείς, όπως θα σας εξηγήσουμε και παρακάτω).
Στα ερωτήματα που μας γεννήθηκαν ανέλαβαν να μας απαντήσουν οι κυρίες Τζένη Αναγνωστάκη, Δ/ντρια Κλάδου Οχημάτων, Υδρόγειος ΑσφαλιστικήΚατερίνα Κεχρή, Τεχνική Δ/ντρια Ατομικών Γενικών Ασφαλίσεων,GeneraliΚυριακή Παπακώστα, Υπεύθυνη Κλάδου Αυτοκινήτων, ERGOΕλένη Φωτάκη, Υποδ/ντρια Ανάληψης & Εκδόσεων Συμβολαίων Γενικών Ασφαλίσεων, International Life. και οι κύριοι Στάθης Γκόργκας, Τεχνικός Δ/ντής Γενικών Κλάδων, DEMCO. Αθανάσιος Καλογεράς, Γενικός Δ/ντής, Εθνική Ασφαλιστική.Παναγιώτης Μαρκόπουλος, Δ/ντής Εκδόσεων Κλάδου Αυτοκινήτου, Ευρωπαϊκή ΠίστηΘανάσης Οικονόμου, Τεχνικός Δ/ντής, Συνεταιριστική ΑσφαλιστικήΑντώνης Παπαδόπουλος, Προϊστάμενος Κλάδου Προσωπικών Ασφαλίσεων, ChartisΓιώργος Σπαντιδάκης, Δ/ντής Underwriting και Αποζημιώσεων Γενικών Κλάδων, Interamerican, και Άρης Σταματόπουλος, Τεχνικός Δ/ντής, Αιγαίον Ασφαλιστική.

Η ασφάλιση στόλων αφορά ένα κομμάτι ασφάλισης αρκετά σύνθετο και περίπλοκο, που απαιτεί τη συμβολή και τη σύμπραξη και των δύο μερών, ασφαλιστή και ασφαλισμένου, για να λειτουργήσει σωστά, αποτελεσματικά και προς όφελος και των δύο πλευρών. 
Η ύπαρξη διαφορετικών ειδών στόλων (στόλοι επιχειρήσεων, δήμων και δημόσιων φορέων, εταιρειών leasing ή σωματείων και συλλόγων) συνεπάγεται διαφορετικά χαρακτηριστικά (και ως προς τα οχήματα και ως προς τη συμπεριφορά των οδηγών) όσο και διαφορετικού βαθμού κινδύνους, με τους οποίους έρχονται αντιμέτωπες οι ασφαλιστικές εταιρείες. 
Η πολυμορφία αυτή σε συνδυασμό με το ούτως ή άλλως ζημιογόνο προφίλ του κλάδου αυτοκινήτου, που εδώ εμφανίζει μεγαλύτερη συγκέντρωση, έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες διαβαθμίσεις, όσον αφορά το ενδιαφέρον των ασφαλιστικών για τη συγκεκριμένη ασφάλιση. 
Λίγες είναι οι εταιρείες που ασχολούνται με την ασφάλιση όλων των ειδών στόλων που υπάρχουν στην ελληνική αγορά. Οι περισσότερες, είτε γιατί έχουν …τραυματικές εμπειρίες είτε γιατί κρίνουν ότι η συνεννόηση με ορισμένες ομάδες δεν είναι τόσο εύκολη, ώστε να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, αναλαμβάνουν τη συγκεκριμένη ασφάλιση επιλεκτικά και υπό προϋποθέσεις. Ταυτόχρονα, δεν λείπουν και εκείνες οι εταιρείες που δεν ασχολούνται με το αντικείμενο, κρίνοντάς το ζημιογόνο και συνεπώς ασύμφορο.

Τι είδους στόλους ασφαλίζουν και γιατί
Από τις εταιρείες που συμμετέχουν στο ρεπορτάζ μας, η ΑΙΓΑΙΟΝ και η DEMCO ανήκουν στις εταιρείες που μας δήλωσαν ότι δεν ασφαλίζουν στόλους αυτοκινήτων.
– «Καθώς οι στόλοι στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν μπορούν να διαχειριστούν κεντρικά, να υπάρχει δηλαδή ένας υπεύθυνος που θα ελέγχει την οδηγική συμπεριφορά των οδηγών και ό,τι άλλο χρειάζεται για να κρατιέται ο δείκτης ζημιών χαμηλά, για την εταιρεία μας, και για πολλές ακόμα εταιρείες, αυτό το κομμάτι ασφάλισης κρίνεται ασύμφορο και συνεπώς δεν είναι επιθυμητό», μας λέει ο κ. Άρης Σταματόπουλος, Τεχνικός Δ/ντής της Αιγαίον.
– Για την DEMCO το ζημιογόνο προφίλ του συγκεκριμένου τομέα είναι ο ένας λόγος. Ο άλλος είναι το παραμετρικό τιμολόγιο που ακολουθεί η εταιρεία, το οποίο, όπως μας εξηγεί ο κ. Στάθης Γκόργκας, Τεχνικός Δ/ντής Γενικών Κλάδων, «κάνει ακόμα πιο περίπλοκη τη διαδικασία αυτού του είδους ασφάλισης, που έτσι κι αλλιώς είναι σύνθετη». Η μόνη περίπτωση στόλου που έχει στο χαρτοφυλάκιό της είναι τα αυτοκίνητα των υπαλλήλων μιας πολυεθνικής, τα οποία ασφάλισε με επιπλέον έκπτωση, λόγω του μεγάλου αριθμού οχημάτων.
– «Στόχος της Chartis είναι η αύξηση και διατήρηση συγκεκριμένων κομματιών της αγοράς ασφάλισης Αυτοκινήτων και όχι μια γενικότερη στροφή σε όλες τις κατηγορίες οχημάτων», μας λέει ο Προϊστάμενος του Κλάδου Προσωπικών Ασφαλίσεων της εταιρείας, κ. Αντώνης Παπαδόπουλος.
Στο πλαίσιο αυτό, η δραστηριοποίηση της Chartis στην ασφάλιση στόλων είναι επιλεκτική. Διαθέτει προγράμματα, τα οποία απευθύνονται κυρίως σε εταιρείες μικρού και μεσαίου μεγέθους, που προσφέρουν οχήματα (κυρίως επιβατηγά και μοτοσικλέτες) στα στελέχη τους. «Οι εργασίες αυτές αντιπροσωπεύουν ποσοστό μικρότερο του 1% του συνολικού μας χαρτοφυλακίου του κλάδου Αυτοκινήτων και σίγουρα είναι ακόμα μικρότερο όσον αφορά στο μερίδιό μας στην αγορά αυτή», τονίζει ο κ. Παπαδόπουλος, διευκρινίζοντας, παράλληλα, ότι «η Chartis παρέχει την ασφάλιση στόλων μόνο μέσα από τον κλάδο των Personal Lines (ασφαλίσεις ιδιωτών) και ως εκ τούτου η ασφάλιση εταιρικών στόλων δεν αποτελεί ένα τμήμα της αγοράς στο οποίο έχουμε αναπτύξει και την ανάλογη εμπειρία».
– Η Εθνική Ασφαλιστική αναλαμβάνει την ασφάλιση στόλων που ανήκουν σε Εταιρείες Μίσθωσης, Δημόσιους Φορείς και  Εταιρείες του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ., Συλλόγους και Σωματεία, καθώς επίσης και σε Εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε οποιοδήποτε τομέα της οικονομίας. Το πλήθος των ασφαλισμένων αυτοκινήτων της εταιρείας που ανήκουν σε στόλους ανέρχεται σε 12% περίπου του συνολικού χαρτοφυλακίου της, σύμφωνα με τα στοιχεία της 31/12/2011 που μας διέθεσε ο κ. Αθανάσιος Καλογεράς, Γενικός Δ/ντής της Εθνικής Ασφαλιστικής. 
– Η ΕRGO ασφαλίζει ως επί το πλείστον στόλους αυτοκινήτων ιδιωτικών εταιρειών, αποφεύγοντας συστηματικά, όπως μας τόνισε η Υπεύθυνη Κλάδου Αυτοκινήτου, κα Κυριακή Παπακώστα, τις εταιρείες leasing, τους δήμους και τους άλλους δημόσιους φορείς. Όπως μάλιστα μας διευκρίνισε, «συνήθως η ασφάλιση γίνεται παράλληλα με την ασφάλιση και άλλων περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας».
– Η Ευρωπαϊκή Πίστη εξετάζει κάθε πρόταση που αφορά στην ασφάλιση στόλου αυτοκινήτων, «δίνουμε, όμως, μεγαλύτερη έμφαση σε υγιείς επιχειρήσεις και Εταιρείες leasing και λιγότερο σε στόλους οχημάτων που ανήκουν σε Δήμους ή φορείς του Δημοσίου», τονίζει ο Δ/ντής Εκδόσεων Κλάδου Αυτοκινήτου, κ. Παναγιώτης Μαρκόπουλος. Το ποσοστό συμμετοχής των συγκεκριμένων προγραμμάτων στο συνολικό χαρτοφυλάκιο της εταιρείας κυμαίνεται στο 15% – 20%.
– H Generali ασφαλίζει οχήματα επιχειρήσεων κάθε είδους, με μίνιμουμ αριθμό τα 20 και συνήθως σε συνδυασμό με την ασφάλιση και άλλων περιουσιακών στοιχείων του πελάτη. Υπό προϋποθέσεις ασφαλίζει και εταιρείες leasing, ενώ δεν την ενδιαφέρει η ασφάλιση στόλων δήμων ή άλλων φορέων του δημοσίου. 
– Η Interamerican προσφέρει προγράμματα ασφάλισης στόλων που απευθύνονται κυρίως σε επιχειρήσεις και εταιρείες leasing. Το μερίδιο αγοράς που κατέχει η εταιρεία στο συγκεκριμένο τομέα είναι περίπου 10%, σύμφωνα με το Διευθυντή Underwriting και Αποζημιώσεων Γενικών Κλάδων, κ. Γιώργο Σπαντιδάκη.
– «Η International Life προσφέρει ασφαλιστική κάλυψη σε εταιρικά αυτοκίνητα, στο πλαίσιο του ολοκληρωμένου πακέτου λύσεων που προσφέρει στο σύγχρονο επιχειρηματία», μας απαντά στο σχετικό ερώτημα η κα Ελένη Φωτάκη, Υποδιευθύντρια Ανάληψης & Εκδόσεων Συμβολαίων Γενικών Ασφαλίσεων της εταιρείας. 
– Η Συνεταιριστική Ασφαλιστική ασφαλίζει κυρίως στόλους με ΕΙΧ ή/και ΦΙΧ επιχειρήσεων, χωρίς ωστόσο να διαθέτει ιδιαίτερα προγράμματα. Όπως διευκρινίζει ο Τεχνικός Δ/ντής της εταιρείας κ. Θανάσης Οικονόμου, «προσφέρουμε τα ίδια προγράμματα που έχουμε και για τα μεμονωμένα οχήματα, με διαφορετική, όμως, αντιμετώπιση στα ασφάλιστρα, που είναι μειωμένα σε σύγκριση με το αν ασφαλίζαμε τα ίδια οχήματα ένα προς ένα. Το πλήθος των οχημάτων που χρειάζεται για να χαρακτηριστεί τιμολογιακά σαν στόλος είναι τουλάχιστον 5». 
– Η Υδρόγειος ασφαλίζει στόλους οχημάτων επιχειρήσεων, εταιρειών leasing, αλλά και δήμων και φορέων του δημοσίου, αρκεί –όπως τονίζει η Διευθύντρια του Κλάδου Οχημάτων, κα Τζένη Αναγνωστάκη}, «οι καλύψεις και τα ασφαλιζόμενα κεφάλαια σε προαιρετικές καλύψεις που ζητούνται, να είναι μέσα στους κανόνες ανάληψης κινδύνων που έχουμε καθορίσει ως Εταιρεία και σε γεωγραφικές περιοχές που επιθυμούμε». Στο σύνολο του ασφαλισμένου στόλου οχημάτων της Υδρογείου (420.000 οχήματα), το 10% περίπου αφορά σε τέτοια προγράμματα ασφάλισης ενώ, με βάση τη γεωγραφική κατανομή αυτών των οχημάτων, το μεγαλύτερο ποσοστό προέρχεται από την επαρχία (47% νησιά, 43% ηπειρωτική Ελλάδα) και ένα 10% από τα αστικά κέντρα Αθήνας – Θεσσαλονίκης.

Ασφαλίσεις στόλων δημόσιων φορέων
Η ασφάλιση στόλων δημόσιων φορέων αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι ασφαλιστικού αντικειμένου και παρουσιάζει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, στα οποία αξίζει να γίνει αναφορά. 
Η ενοποίηση δήμων και κοινοτήτων είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του πλήθους των ασφαλισμένων στόλων των εταιρειών σε αρκετές περιπτώσεις. Ταυτόχρονα, ο περιορισμός της απευθείας ανάθεσης εργασιών έχει αυξήσει το ενδιαφέρον των διαμεσολαβητών για συμμετοχή σε διαγωνισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα και κατά συνέπεια και των εταιρειών με τις οποίες συνεργάζονται, οι οποίες μέχρι πρότινος ήταν … “εκτός παιχνιδιού”. 
Βεβαίως, οι διαγωνισμοί  του δημόσιου τομέα, όπως μας πληροφορούν οι συνομιλητές μας, παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες καθώς, εκτός των άλλων, υπάρχει πλήθος απαιτούμενων δικαιολογητικών που προβλέπονται από το προεδρικό διάταγμα περί διαγωνισμών δημόσιου τομέα. Στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται περισσότερος χρόνος για τη μελέτη καθώς και για την προετοιμασία συμμετοχής μιας Εταιρείας. 
Πολλές εταιρείες δεν συμμετέχουν σε τέτοιους διαγωνισμούς, και λόγω των παραπάνω αλλά και γιατί διαπιστώνουν μία επιπλέον αδυναμία συνεννόησης με τους συγκεκριμένους φορείς, ως προς τα ζητούμενα, για να είναι η συνεργασία αποτελεσματική. 
Ένα ακόμα θέμα που λειτουργεί αποτρεπτικά για πολλές εταιρείες –και ήδη έχουν μειώσει το χαρτοφυλάκιό τους στους δημοσίου ενδιαφέροντος στόλους– είναι τα μεγάλα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο δημόσιος τομέας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα καθυστερήσεις στις πληρωμές ή περιορισμό των ποσών που διατίθενται για ασφάλιση –τα περισσότερα οχήματα καλύπτονται πλέον μόνο για αστική ευθύνη και κάποια βαρέως τύπου οχήματα ασφαλίζονται και κατά τη λειτουργία τους.

Η σωστή αξιολόγηση του κινδύνου το κλειδί
Αν και πολλές ασφαλιστικές εταιρείες στρέφονται πλέον στην ασφάλιση αυτοκινήτου, όπως επισημαίνει ο κ. Καλογεράς, «η ασφάλιση στόλων είναι πολύ πιο σύνθετη από την απλή ασφάλιση αυτοκινήτου και θα πρέπει να βασίζεται στην ορθή εκτίμηση πολλών συμπληρωματικών παραγόντων».
Στο πλαίσιο αυτό, τόσο η μεθοδολογία αξιολόγησης του κινδύνου, όσο και η φιλοσοφία της τιμολόγησης διαφέρουν σε πολλά σημεία από εκείνες που ακολουθούνται στη μεμονωμένη ασφάλιση. 
Γι’ αυτού του είδους τις ασφαλίσεις το αυστηρό underwriting αποδεικνύεται πολύ σημαντικό για τις ασφαλιστικές. Πολύ περισσότερο, αφού στη συγκεκριμένη περίπτωση η εκτίμηση των ζημιών γίνεται επί του συνόλου των οχημάτων και –εκτός αν έχει συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό– δεν υπάρχει δυνατότητα να εξαιρεθεί από την κάλυψη το ή τα όχημα/τα που ενδεχομένως παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά ζημιών.
Από τις απαντήσεις των στελεχών προκύπτει ότι οι διαδικασίες και τα κριτήρια underwriting που ακολουθούν οι ασφαλιστικές εταιρείες κατά την ασφάλιση στόλων είναι πάνω κάτω οι ίδιες. Εκείνο που διαφέρει είναι ο βαθμός αυστηρότητας αυτού του underwriting, αν και μετά από τόσες ζημιές που καταγράφει ο κλάδος αυτοκινήτου όλα αυτά τα χρόνια και δεδομένων των δύσκολων οικονομικών συνθηκών, τείνει να γίνει αυστηρός σε όλες.

Οι παράμετροι αξιολόγησης του κινδύνου
Κατά την αξιολόγηση, λοιπόν, ενός υποψήφιου προς ασφάλιση στόλου λαμβάνονται υπόψη: 
– Το ιστορικό ζημιών (σε βάθος τριετίας ή πενταετίας), το οποίο διασταυρώνεται από τα στοιχεία της ΥΣΑΕ, αν πρόκειται για καινούριο πελάτη. 
– Η χρήση και ο τύπος των οχημάτων.? ένας μικρός στόλος επιβατικών αυτοκινήτων, για παράδειγμα, που προορίζονται για τα στελέχη μιας εταιρείας, έχει μικρότερη πιθανότητα ζημιών από ένα στόλο ενοικιαζόμενων οχημάτων ή ένα στόλο οχημάτων delivery ή ένα στόλο φορτηγών ή βαρέως τύπου οχημάτων, που είναι εκτεθειμένα σε περισσότερους και μεγαλύτερους κινδύνους. 
– Ο αριθμός των προς ασφάλιση οχημάτων, η φορολογήσιμη ιπποδύναμη και το έτος κατασκευής των οχημάτων. Είναι πολύ σημαντικό να έχει οριστικοποιηθεί από την επιχείρηση το πλήθος των οχημάτων και των ασφαλιζόμενων κεφαλαίων, ειδικά όσον αφορά τις εταιρείες Leasing.  Σ’ αυτή την περίπτωση, συχνά συναντάμε το φαινόμενο της υπασφάλισης, αφού τις συγκεκριμένες εταιρείες δεν τις ενδιαφέρει να ασφαλίσουν την πραγματική αξία του αυτοκινήτου, αλλά τα χρήματα που τους οφείλονται από τον πελάτη και έτσι να κρατήσουν χαμηλά το ασφάλιστρο.
– Ο μέσος όρος ηλικίας των οδηγών –έχει αποδειχθεί ότι οι κάτω των 23 προκαλούν περισσότερα ατυχήματα–, αλλά και το προφίλ των οδηγών –κάποιες κατηγορίες οδηγών έχουν πιο επιθετική οδηγική συμπεριφορά από κάποιους άλλους, π.χ.  οι πωλητές.
– Η γεωγραφική περιοχή στην οποία έχουν μόνιμη έδρα ή κινούνται τα οχήματα. 
Όλα αυτά βοηθούν να προσδιοριστούν οι παροχές και το εύρος των καλύψεων και των απαλλαγών, που θα συμφωνηθούν τελικά με τον πελάτη. Παράλληλα, θα κρίνουν και το ύψος του ασφαλίστρου και της επιπλέον, ενδεχομένως, έκπτωσης.

Τα συν και τα πλην
Αν και ο στόλος σαν έννοια σημαίνει ομάδα πραγμάτων, η ασφάλισή του δεν είναι ακριβώς ομαδική στη χώρα μας. Σε λίγες μόνο εταιρείες έχει τη μορφή της ομαδικής ασφάλισης, οπότε εκδίδεται ένα ασφαλιστήριο, πάνω στο οποίο ακουμπάνε πολλά σήματα. Στις περισσότερες εταιρείες εκδίδονται τόσα ασφαλιστήρια όσα και τα ασφαλιζόμενα οχήματα. Αυτό το τελευταίο επιβάλλεται και από το γεγονός ότι για κάποιες επιπλέον καλύψεις, όπως η φωτιά, η κλοπή ή η μικτή, πρέπει να δηλώνεται ο οδηγός και να χρεώνεται σ’ εκείνον το όχημα. Πολύ περισσότερο στις περιπτώσεις των εταιρειών leasing και των μελών συλλόγων και σωματείων, που έτσι κι αλλιώς πρόκειται για διαφορετικές άδειες κυκλοφορίας.
Ωστόσο, όπως κι αν προσφέρεται η συγκεκριμένη ασφάλιση, οι εταιρείες που την παρέχουν εντοπίζουν περισσότερα πλεονεκτήματα απ’ ότι μειονεκτήματα, τόσο για τις ίδιες και τους διαμεσολαβητές όσο και κυρίως για τους ασφαλισμένους. 

Για τους ασφαλισμένους
Όσον αφορά τους ασφαλισμένους θα ξεκινήσουμε από τα μειονεκτήματα, που είναι τα …λιγότερα. Το μόνο μειονέκτημα που αναφέρθηκε από τους συνομιλητές μας ήταν το ενδεχόμενο να αποδειχτεί αφερέγγυος ο ασφαλιστής.
Όσον αφορά τα πλεονεκτήματα, όλες σχεδόν οι εταιρείες μας ανέφεραν το μειωμένο ασφάλιστρο και τη δυνατότητα επιπλέον εκπτώσεων, που είναι και το ζητούμενο αυτή την εποχή, αλλά και στο οποίο ανέκαθεν επικεντρώνονταν οι ασφαλιζόμενοι. 
Ένα δεύτερο πλεονέκτημα για τον ασφαλισμένο είναι ότι έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει το προϊόν με παροχές που να καλύπτουν ακριβώς τις ανάγκες του. Παράλληλα, λόγω του όγκου των εργασιών του, μπορεί να έχει πιο άμεση διευθέτηση τυχόν αιτημάτων και, κυρίως, ταχύτερη αποζημίωση. Η συγκέντρωση όλων των συμβολαίων σε έναν ασφαλιστή και η άμεση και μαζική έκδοση συμβολαίων με κοινή έναρξη και λήξη είναι ένα ακόμα πλεονέκτημα, καθώς και η δυνατότητα διακανονισμού στην καταβολή των ασφαλίστρων, που μπορεί να του παρέχουν οι εταιρείες.
Ως πλεονέκτημα της ασφάλισης στόλων, εφόσον αυτή γίνεται με ομαδικό συμβόλαιο, επισημαίνεται και η δυνατότητα που έχει ο ασφαλισμένος να προσθέτει ή να αφαιρεί οχήματα ή και καλύψεις κατά τη διάρκεια του έτους, αν το επιθυμεί, χωρίς τις γραφειοκρατικές διαδικασίες που θα απαιτούνταν αν ήταν μεμονωμένα τα συμβόλαια. Στο τέλος του έτους, απολογιστικά, υπολογίζονται οι μεταβολές που έχουν γίνει και είτε πληρώνει είτε του επιστρέφονται ασφάλιστρα.

Για τις ασφαλιστικές
Πέρα από το γεγονός ότι ενσωματώνεται στο χαρτοφυλάκιό τους ένας μεγάλος όγκος παραγωγής ασφαλίστρων από έναν πελάτη, το περιορισμένο διαχειριστικό κόστος αναδεικνύεται ως το μείζον πλεονέκτημα για τις ασφαλιστικές. Αυτό προκύπτει, αφενός, από τη μαζική παραγωγή συμβολαίων και, αφετέρου, από το γεγονός ότι συναλλάσσονται με έναν άνθρωπο, τον επιχειρηματία ή τον υπεύθυνο. Επομένως, τόσο η επικοινωνία και η εύρεση λύσεων σε τυχόν προβλήματα όσο και γενικότερα ο έλεγχος του στόλου είναι ευκολότερος. 
Ωστόσο, αν δεν εκτιμηθούν σωστά τόσο τα χαρακτηριστικά του στόλου όσο και η οικονομική κατάσταση της ίδιας της επιχείρησης, που θα διασφαλίσουν ότι το συμβόλαιο δεν θα αποβεί ζημιογόνο, εύκολα το πλεονέκτημα μπορεί να μετατραπεί σε μειονέκτημα.
Πράγματι, είναι γεγονός ότι αυτού του είδους τα οχήματα είναι συνήθως εκτεθειμένα σε περισσότερους κινδύνους, είτε λόγω της συχνότητας που κυκλοφορούν, είτε λόγω της χρήσης τους, π.χ. αυτοκίνητα κατασκευαστικών εταιρειών, δήμων, κ.ά. Την ίδια στιγμή, αν το ποσοστό των ασφαλιζόμενων στόλων είναι σημαντικό στο χαρτοφυλάκιο του ασφαλιστή, τότε σε περίπτωση αποχώρησης σημαντικών πελατών, ή σε περίπτωση αδυναμίας τους να πληρώσουν τα ασφάλιστρα, η εταιρεία θα αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα. 

Για το διαμεσολαβητή
Εξίσου σοβαρό πρόβλημα θα αντιμετωπίσει και ο διαμεσολαβητής, σε περίπτωση που η επιχείρηση αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της –και το έχουμε δει στην πράξη. 
Μειονέκτημα γι’ αυτόν είναι, επίσης, ότι πολλές εταιρείες, όταν πρόκειται για πολύ μεγάλους στόλους, κυρίως του δημόσιου τομέα, και συνεπώς υψηλά ασφάλιστρα, έρχονται οι ίδιες απευθείας σε επαφή με τον πελάτη ή συμμετέχουν στο διαγωνισμό. 
Κύριο πλεονέκτημα για το διαμεσολαβητή είναι η προμήθεια, η οποία σ’ αυτή την περίπτωση μπορεί να είναι πολύ υψηλότερη, αλλά και «η δυνατότητα που του δίνεται να διευρύνει τη βάση των υποψηφίων πελατών του και να δραστηριοποιηθεί σε διαδικασίες cross-selling», όπως επισημαίνει η κα Ε. Φω-τάκη.

Πόσο ελκυστική είναι η ασφάλιση στόλων για τις εταιρείες
Η στροφή όλων σχεδόν των εταιρειών στον κλάδο αυτοκινήτου, έστω και με προϋποθέσεις, είναι σαφής την περίοδο αυτή, αν και αρκετές εταιρείες αμφισβήτησαν τη διαπίστωσή μας όσον τις αφορά. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν και η ασφάλιση στόλων αυτοκινήτων είναι εξίσου ελκυστική για τις εταιρείες, με δεδομένη την ιδιαιτέρως δύσκολη οικονομική συγκυρία. 
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη του κ. Π. Μαρκόπουλου και της Ευρωπαϊκής Πίστης πάνω σ’ αυτό: «Τα δεδομένα που πρέπει να εξετάζει κάθε Εταιρεία δεν αλλάζουν, ανεξάρτητα από την κρίση που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις σήμερα στο σύνολό τους, μέσω της  οποίας επιδιώκουν να συμπιέσουν τα έξοδά τους και φυσικά, εφόσον μπορούν, και τα ασφάλιστρά τους. Οι Εταιρείες όσο και αν έλκονται από τη μαζική ενσωμάτωση όγκου ασφαλίστρων από ένα πελάτη, ιδιαίτερα σε περιόδους ύφεσης, δεν πρέπει και δεν μπορούν να αγνοούν δύο σημαντικούς παράγοντες: τη φερεγγυότητα του πελάτη και την επάρκεια του ασφαλίστρου που εισπράττουν. Εάν πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις, τότε σίγουρα η ασφάλιση στόλων οχημάτων είναι ιδιαίτερα ελκυστική». 
Για τον κ. Γ. Σπαντιδάκη και την Interamerican «η ασφάλιση στόλων παραμένει ελκυστική, υπό την προϋπόθεση έγκαιρης καταβολής των ασφαλίστρων για στόλο οχημάτων με καλό ιστορικό ζημιών». Στο ίδιο μήκος κύματος και η κα Tζ. Αναγνωστάκη, μας λέει ότι η συγκεκριμένη κατηγορία έχει ενδιαφέρον για την Υδρόγειο, «εφόσον πληρούνται οι βασικές προϋποθέσεις που διασφαλίζουν ένα υγιές και ποιοτικό χαρτοφυλάκιο».
Το σωστό και αυστηρό underwriting και η διατήρηση του δείκτη ζημιών σε χαμηλά επίπεδα είναι τα προαπαιτούμενα για να είναι ελκυστικός ο κλάδος για τις κυρίες Κ. Παπακώστα και Κ. Κεχρή, και εκεί προσανατολίζονται οι εταιρείες τους, ERGO και Generali, αντίστοιχα.

Εκ των ων ουκ άνευ ο Δείκτης Ζημιών
Στο δείκτη ζημιών που παρουσιάζει η συγκεκριμένη ασφάλιση θα θέλαμε να σταθούμε, γιατί είναι πολύ σημαντικός. Για τις εταιρείες, οι χαμηλές ζημιές είναι η προϋπόθεση για να ασκούν τον κλάδο χωρίς να απειλείται η βιωσιμότητά τους και να μπορούν να κρατούν τα ασφάλιστρα σε ελκυστικά για τους ασφαλισμένους τους επίπεδα. Οι ασφαλισμένοι του κλάδου, όμως, και οι οδηγοί τους πόσο το έχουν αντιληφθεί αυτό και, κυρίως, πόσο έχουν αντιληφθεί τις πολλαπλάσιες επιπτώσεις που έχουν τα ατυχήματα σε μια επιχείρηση; 
«Αν μπορούσε κανείς να υπολογίσει και καταγράψει με ακρίβεια την οικονομική ζημία που υφίσταται μία επιχείρηση από τα ατυχήματα που συμβαίνουν στο στόλο των αυτοκινήτων της, θα διαπίστωνε με έκπληξη ότι αυτή είναι πολλαπλάσια της ζημίας που εκφράζεται με το συνολικό κόστος των επισκευών, τα αυξημένα ασφάλιστρα, τις επιπλέον αποζημιώσεις κι όλα τ’ άλλα που τελικά την επιβαρύνουν. Θα διαπίστωνε ακόμη κανείς πως, πέρα από τις οικονομικές επιπτώσεις (τις ουσιαστικές αλλά και τις έμμεσες), η κακή συμπεριφορά ενός στόλου αυτοκινήτων και η έλλειψη ενδιαφέροντος από την πλευρά της διοίκησης έχει αρνητική επίπτωση τόσο στο φρόνημα των εργαζομένων όσο και στη δημόσια εμφάνιση της επιχείρησης και στις σχέσεις της μέσα στο οικονομικό εκείνο κύκλωμα στο οποίο ανήκει και που εξυπηρετεί». Αυτά σημείωνε ο κ. Νίκος Αδαμαντιάδης, 32 χρόνια πριν και, δυστυχώς, δεν έχουν αλλάξει πολλά πράγματα από τότε.
Τόσο οι επιχειρήσεις, ιδιωτικού ή δημόσιου ενδιαφέροντος, όσο και οι οδηγοί αδυνατούν να κατανοήσουν ότι το να είναι προσεκτικοί, να τηρούν τους κανόνες ασφαλείας και να μειώνουν έτσι τις πιθανότητες ατυχήματος είναι προς όφελός τους. Δεν αντιλαμβάνονται ότι «η ασφάλιση ενός στόλου που παρουσιάζει αυξημένη συχνότητα ή επικινδυνότητα ζημιών μπορεί να σημαίνει ότι η εταιρεία που θα δεχτεί να παρέχει ασφαλιστική κάλυψη θα ζητήσει αυξημένα ασφάλιστρα σε σχέση με ένα στόλο που έχει, λόγου χάρη, ένα σχετικά καθαρό ιστορικό ζημιών», επισημαίνει ο κ. Αντώνης Παπαδόπουλος, εστιάζοντας σ’ αυτό που κατ’ εξοχήν ενδιαφέρει τις ασφαλιζόμενες επιχειρήσεις.

Ο κ. Αδαμαντιάδης πρότεινε, στο εγχειρίδιό του, το σχεδιασμό ενός βασικού Προγράμματος Ασφαλείας για Στόλους Αυτοκινήτων, ο οποίος θα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον 6 σημαντικά στοιχεία:
1. Τη φιλοσοφία της διοίκησης της επιχείρησης σχετικά με το θέμα «ασφάλεια».
2. Το διορισμό ενός επόπτη διευθυντή ασφαλείας.
3. Την επιλογή και εκπαίδευση των οδηγών-χειριστών.
4. Ένα καλά σχεδιασμένο και πρακτικό πρόγραμμα προληπτικής συντήρησης των αυτοκινήτων.
5. Ένα σύστημα αναφοράς, ταξινόμησης και ανάλυσης των ατυχημάτων.
6. Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους οδηγούς, που σκοπό θα έχει να διορθωθούν ενδεχόμενα ελαττώματα στη λειτουργική διαδικασία και να αναπτυχθεί ένας ενθουσιασμός και μία διάθεση συνεργασίας στο οδηγιτικό προσωπικό. 
Στην πράξη, αυτό αποδείχτηκε εν πολλοίς ανεφάρμοστο. Αφενός, λόγω των διαφορετικών χαρακτηριστικών των στόλων. Αν είναι εύκολο να εφαρμοστεί σε μια μικρή νοικοκυρεμένη επιχείρηση, με λίγα σχετικά οχήματα, είναι δύσκολο έως ακατόρθωτο σε φορείς του δημοσίου, συλλόγους, σωματεία και εταιρείες leasing. Πολλές φορές, μάλιστα, η ίδια η φύση της δουλειάς μιας επιχείρησης δεν βοηθάει σ’ αυτό. 
Μας αναφέρθηκε,  από την …άλλη πλευρά, ένα σχετικό παράδειγμα και σας το μεταφέρουμε: Ένα μεγάλο όχημα που κάνει διανομές και πρέπει να περάσει από στενούς δρόμους, αναπόφευκτα θα προκαλέσει ατυχήματα. Ο επιχειρηματίας κρίνει, τις περισσότερες φορές, ότι πρέπει να γίνει η δουλειά του, γιατί μόνο έτσι θα εισπράξει, οπότε δεν θα είναι σε καμιά περίπτωση αυστηρός με τον οδηγό που έχει την ικανότητα να οδηγεί υπό τέτοιες συνθήκες –άλλωστε, με αυτή τη λογική έκανε και τη συγκεκριμένη ασφάλιση, για να μπορεί να καλύπτει και αυτόν, τον κακό, στα μάτια της ασφαλιστικής, οδηγό.
Στο πλαίσιο αυτό, ούτε οι ασφαλιστικές ούτε οι συνεργάτες τους διαμεσολαβούντες δεν μπορούν να κάνουν τίποτα παραπάνω από το να επισημαίνουν στους ασφαλισμένους τους ότι, αν επιδεικνύουν σωστή οδηγική συμπεριφορά, θα μπορέσουν να κρατήσουν χαμηλά τα ασφάλιστρά τους, και να επεξεργάζονται σωστά και ενδελεχώς τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν.

Σχήμα οξύμωρο: μείωση παραγωγής, αύξηση ζήτησης
Πέραν, όμως, των ζημιογόνων χαρακτηριστικών του κλάδου και η οικονομική κρίση, που έχει πλήξει σε μεγάλο βαθμό τις περισσότερες αν όχι όλες τις επιχειρήσεις στη χώρα, έχει σαφώς επηρεάσει και την ασφάλιση των στόλων. «Και αυτή η ασφάλιση ακολουθεί την πορεία των επιχειρηματικών κινδύνων», επισημαίνει η κα Κ. Κεχρή, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητα κακό για τις ασφαλιστικές, θα συμπεραίναμε εμείς, αφού τους δίνει την ευκαιρία να ξεκαθαρίσουν το πελατολόγιό τους. 
Ας δούμε, λοιπόν, ποια είναι η εικόνα που διαμορφώνεται στον κλάδο.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι περισσότερες επιχειρήσεις επιλέγουν να αφαιρέσουν όλες σχεδόν τις προαιρετικές καλύψεις, κρατώντας μόνο την αστική ευθύνη, που είναι υποχρεωτική.  
Παράλληλα, η μείωση του τζίρου και των εργασιών έχει ως αποτέλεσμα και τη μείωση του αριθμού των ασφαλιζόμενων οχημάτων, με τις επιχειρήσεις, στην προσπάθειά τους να εξοικονομήσουν χρήματα, να επιλέγουν είτε να καταθέσουν πινακίδες είτε, ακόμα χειρότερα, να αφήσουν τα οχήματά τους ανασφάλιστα. Όλα αυτά, όπως είναι φυσικό, έχουν ως συνέπεια τη μείωση της παραγωγής στο συγκεκριμένο κομμάτι. Μείωση που ενισχύεται και από την επιλογή πολλών ασφαλιστικών, να διακόψουν ή να μην ανανεώσουν τα ασφαλιστήρια όσων καθυστερούν ή αδυνατούν να πληρώσουν τα ασφάλιστρα, σε μια προσπάθεια να αποφύγουν περαιτέρω επισφάλειες, οι οποίες θα μπορούσαν να είναι και επικίνδυνες, δεδομένου του όγκου.
Σαφώς, υπό αυτές τις συνθήκες, γίνεται ακόμα εντονότερη και η διαπραγμάτευση όσον αφορά το ύψος των ασφαλίστρων, ενώ παράλληλα αυξάνεται και η ζήτηση, κυρίως από συλλόγους, σωματεία και άλλες ενώσεις, που ζητούν για τα μέλη τους ένα πιο ελκυστικό ασφάλιστρο. 
«Η εξειδικευμένη εξυπηρέτηση και το ελκυστικό ασφάλιστρο αποτελούν λόγους για τους οποίους, δεδομένων των τρεχουσών οικονομικών συνθηκών, όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι αναζητούν αντίστοιχα πακέτα», μας λέει ο κ. Α. Καλογεράς. «Δυστυχώς όμως –προσθέτει – σε αρκετές περιπτώσεις δεν πληρούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις για ένταξή τους σε κάποιο από αυτά, είτε λόγω αριθμού οχημάτων, είτε λόγω βεβαρημένου ιστορικού ζημιών, είτε λόγω της αδυναμίας να ανταποκριθούν ακόμα και σε αυτό το μειωμένο ασφάλιστρο».

Σε αναζήτηση του κοινωνικού ρόλου της ασφάλισης
Κλείνοντας αυτή την αναφορά στις ασφαλίσεις στόλων, ανατρέχουμε πάλι στον κ. Ν. Αδαμαντιάδη και σε όσα υποστήριζε 32 χρόνια πριν: «Ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης στις μέρες μας δεν μπορεί και δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην παροχή ασφαλιστικών καλύψεων. Πρέπει να επεκτείνεται και σ’ όλα εκείνα τα πεδία που συντελούν στην ασφαλέστερη και ορθολογιστικότερη διαβίωση του ατόμου ή λειτουργία μιας οικονομικής μονάδας.
Έτσι επιστρέφουμε και πάλι στη θεμελιώδη αρχή, πως η ιδιωτική ασφάλιση πρέπει να επιτελεί ένα ρόλο κοινωνικό, στην ευρύτερη έννοια του όρου, παρέχοντας τη δυνατότητα στο άτομο και στην επιχείρηση να επιλέγουν λύσεις, μεθόδους και διαδικασίες τέτοιες, που να τους οδηγούν στη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων σε κάθε προσπάθειά τους».
Τα λόγια του μπορεί να μοιάζουν ιδεατά και ανεφάρμοστα, υπό το βάρος της ασφυκτικής πραγματικότητας που μας έχει αποπροσανατολίσει, αλλά είναι επίκαιρα και χρήσιμα όσο ποτέ, σήμερα που η κοινωνία και η αγορά μας ψάχνει να βρει το βηματισμό της σε νέα, κακοτράχαλα μονοπάτια.